O Europa našti te avel jekh industriako muzeo

E ideja sas europejaki – o kompanija ulo amerikansko

Gindin tumen pe jekh terno švedicko inženjero. La si o džanglipe. La si e edukacia. La si jekh ideja savi šaj paruvel sar keras energia, sar keras vozidura vaj sar avtomatizisaras e industria.

Numa e bateria kerel pes ande Kina. O softvero kinel pes anda USA. O riskosko kapitalo džal opral o Atlantiko. E dozvola ačhel maškar autoritetura. O konektisarimos ka e elektrika mudarel. Thaj kana e produkcia agoreste trubul te lel pes, sikavel pes kaj e furnizantura, le kerutne le alatengo thaj le kerutne le komponentengo si imar varekaj aver than.

E ideja sas europejaki. O kompanija ulo amerikansko. E produkcia sas činikani. Ando Europa ačhili jekh konferencia pa konkurenciasardimos.

Kadi si e realiteta savi trubul te tromas te dikhas. O Europa inke naj jekh industriako muzeo. Numa sam pe drom te avas oda.

Riskisaras te avas jekh kontinento savo barikanel pes pa so jekhvar kerdas, kana aver keren so avela pala kado. Jekh kontinento kaj le purane fabrikenge anava učhon opral čuče atelierura. Kaj o centralko ofiso ačhel, kana o barjarimos nakhel avri. Kaj e marka si europejaki, o softvero amerikansko, e bateria činikani thaj e avindimata varekas avereski.

Le agoradiveseske sukcesura našti te aven le tajsaskoro alibi

Normalno, avena manuša save phenena kaj kado si prebut. Von sikavena pe amare bare universitetura, pe amare džangle inženjerura, pe amari avansirimi industria thaj pe amare bare eksportoske kompanie. Thaj sa kado si čačo.

Numa našti te mukhas le agoradiveseske sukcesura te aven jekh alibi le tajsaskoro nasulipe. Vi o Titanic sas jekh divano imponirimo bero.

O pučipe naj te o Europa inke šaj kerel jekh lačhi vurdon, jekh avansirimi mašina vaj jekh nevo drabo. O pučipe si kon kerel le produkciake sistemura, le furnizaciake lancura, le baterie, le robotura, le poluprovodnikura, le data-platforme thaj e energiaki infrastruktura pe savende pašljola e industria la neve generaciaki. Kotar e zor si te nakhel.

E industria naj fabrike – e industria si jekh amalipasko sistemo

E Kina haljarda vareso so o Europa lošarel kaj bisterda: e industria naj jekh kidipe izolirime fabrikenko. E industria si jekh amalipasko sistemo.

Si o inženjero thaj o profesionalno bučarno. Si e energia thaj e ferata. Si o rodimos thaj o kapitalo. Si o furnizanto, o kerutno le alatengo, o porto thaj e profesionalni škola. Si e sposobnosta te arakhel pes jekh problema ponedeljnikone, te paruvel pes e konstrukcia mardikone thaj paraštuj te lel pes e produkcia pe bari skala.

E Kina kerdas saste gasave ekosistemura. Kotar si e bateriaki fabrika pašal o kerutno le vurdonengo, o elektronikako kompanija pašal e bateriaki fabrika thaj o kerutno le alatengo pašal o konako. Kotar instalirin pes robotura pe jekh skala savi paruvel sa e industriaki zoraki balansa. Kotar keren pes maj pašal trin anda štar le lumake elektrikane vurdonengo. Kotar si jekh dominirimi rig la lumaki bateriaki produkcia.

Kado naj maj jekh paramisi pa cikne plate thaj lokhe kopie. Si jekh paramisi pa industriaki sposobnosta. Pa sigipe. Pa skala. Pa koordinacia. Pa zor.

Šaj thaj trubul te kritikisaras le autoritarne semnura le činikane themeske, le bare subvencie, e prebut kapaciteta, o čorripe demokratikane hakajengo thaj le phare bučake kondicie. Numa e kritika našti te avel jekh bahana te xoxavas amen korkore. E Kina šaj produciril. E Kina šaj komercializiril. E Kina šaj džal katar o desinosko astali dži ka o masako marketo jekhe sigimasa savo o Europa našti maj te astarel.

E Kina barjarel e produkcia, USA barjarel le kompanie, o Europa barjarel le regulacie

E Amerika si la jekh aver zor. Kotar šaj jekh ideja anda jekh universiteto te arakhel kapitalo, džanglipe, jekh baro kherutno marketo thaj globalni distribucia. Kotar šaj jekh cikno texnikako kompanija ande varesave berša te avel jekh lumaki zor. USA na dominiril anda oda kaj svako amerikansko ideja si maj lačhi, numa kaj o them kerdas jekh sistemo savo del le idejenge muskulura.

O riskosko kapitalo si kotar. Le cloud-platforme si kotar. Le AI-eske kompanie si kotar. Le vodutne digitalne distribuciake kanalura si kotar. Thaj kana jekh kompanija lel te barjol, na arakhel pes anglal e pučimasa: Savi investigacia trubul te thovel pes? Arakhel pes e pučimasa: Sar sigo šaj keras kado globalno?

Ando Europa sam butivar lumake šampionura te deskribisaras e problema, te bičhalas e problema pe konsultacia, te analizisaras le konsekvence la problemake thaj agoreste te thovas jekh nevi bučaki grupa te rodol sostar e perši bučaki grupa na solvirisarda e problema. Kado prezentiril pes sar gođaver gindipe. Numa kana e luma miškil pes industriake sigimasa, o lokhipe šaj avel jekh forma biresponsabilitetoski.

Trubun regulacie. Trubun klimateske kondicie. Trubun le bučarnenge hakaja. Trubul demokratikani kontrola. Numa regulacie save šoha na anen dži ka decizia na protežirin khanči. Jekh procesia la dozvolaki savi lel maj but vrjama sar o trajosko ciklo la texnikako naj preciznosta. Si jekh na phenimos ramome bi dikhlune farbasa.

Jekh energiaki politika savi našti te garantiril elektrika le neve fabrikenke naj jekh industriaki politika. Jekh kapitalosko marketo savo mukhel le europejake kompanie te barjon ande USA naj jekh europejako kapitalosko marketo. Jekh andrutno marketo savo ande praksa si 27 diferentne regulacie naj jekh čačutno andrutno marketo. O Europa našti te avel o than kaj inventirin, roden thaj regulirin – kana aver producirin, si len o proprieteto thaj keren le love.

Si pa le manuša, na pa e bursa

Kado naj numa jekh pučipe le direktorenge vaj le bursenge. Si pa o metalosko bučarno ando Västerås. Pa o procesosko operatoro ando Stenungsund. Pa o električaro ando Skellefteå. Pa o programatoro ando Stockholm. Pa o cikno biznismeno savo furniziril komponentura jekhe maj bare industriake kompaniaske.

Kana e produkcia našol, na našon numa bučake thana. O džanglipe le procesengo našol. O profesionalno džanglipe našol. Le subfurnizantura našon. Le edukacie slabon. Thaj agoreste miškil pes vi o rodimos thaj o barjarimos, ke pe lungo vaxt o barjarimos džal kote si e produkcia.

Atunči našti numa te stiskis jekh dugma thaj te les pale e industria. Jekh industriaki kultura savi line generacie te kerel pes šaj perel ande numa varesave berša.

Jekh nevo industriako amalipasko kontrakto: o Europa pale ka kerel

Trubul te kidas le bučarne pe plata, le biznismenura, le rodutne, le inženjerura, le kommune, le sindikalne organizacie thaj le demokratikane institucie pašal jekh lokhi buči: o Europa pale ka kerel.

• Te keras energiake sistemura save den la industriake stabilni energia, bi fosilne karburantura thaj savi šaj konkuriril.
• Te keras elektrikane mreže maj anglal sar o čorripe kapacitetosko avela jekh fakto, na deš berš pala oda.
• Te keras edukaciake sistemura kaj o profesionalno bučarno, o texnikari thaj o inženjero dikhen pes sar manuša save inkerel e themeski avindimata.
• Te keras europejako kapitalo savo šaj džal le kompaniasa katar e perši ideja dži ka globalni industriaki produkcia.
• Te labaras o publikano kinimos te barjaras nevi texnika, neve materialura thaj neve produkciake metode.
• Te ciknjaras e vrjama le dozvolenge, bi te ciknjaras e demokracia.
• Te identifikisaras le komponentura thaj le texnike save si kadja importantne kaj jekh ačhavimos la furnizaciako šaj phandel e švedicko thaj europejaki industria.

Na trubul te zumavas korkore te keras sa. Kado na avilo ni moguće ni gođaver. Numa trubul te šaj keras so trubul amare slobodimaste: energia, kritikane materialura, baterie thaj zoraki elektronika, poluprovodnikura, telekomunikacia thaj digitalni infrastruktura, furnizaciaki gotovost thaj industriaki avtomatizacia.

Na trubul amen autarkia. Trubul amen sloboda te keras.

O demokratikano industriako them

Numa kadi mobilizacia našti te avel jekh bahana te ciknjaren le plate, te den tele e sigurnost vaj te keren le bučarnen anda eksperimenteske živatone ande jekh industriaki trka. O Europa na trubul te arakhel e Kina kerindoj tele e demokracia. O Europa na trubul te arakhel USA kerindoj tele o jekhipe.

Amari zor trubul te avel o demokratikano industriako them: učo džanglipe, zurale sindikalne organizacie, zajedničke investicie, texnikako barjarimos thaj jekh fer distribucia le dobitkengo anda o progreso. Le manuša katar ažukerel pes te keren o paruvimos trubul vi te len influenca pe leste.

Kodo savo thovel pesko profesionalno trajo ande jekh fabrika si les hakaj te džanel kaj džal o kompanija. Kodo savo kerel e produktiviteta si les hakaj pe peski rig anda o rezultato. Kodo savo xasarel peski purani buči našti te mukhel pes, numa te lel edukacia thaj čačutne šanse ande nevi industria. Averčhande e industriaki politika avela inke jekh projekto kaj le profitura džan opre thaj le riskura tele. Atunči o jekhipe phagela pes. Thaj bi jekhipe naj khanči mobilizacia savi merel pes te akharel kadja.

O marketo naj les phuv la dadengi

Si manuša save phenen kaj o marketo ka lačharel sa kado. Numa o marketo na planiril le Europaske elektrikane mreže. O marketo korkoro na kerel e texnikaki edukacia savi trubula pala dešupandž berš. O marketo na garantiril furnizaciaki gotovost. O marketo na lel responsabiliteto kaj jekh sasti rig le themeski šaj trajil kana jekh fabrika phandel pes.

Thaj o marketo naj les phuv la dadengi. O kapitalo šaj miškil pes ande jekh pala-mizmeri. O manuš ačhel kote bešel.

Anda oda trubul politika. Na politika savi ačhel rigate thaj komentiril o barjarimos, numa politika savi lel than ande leste. Politika savi kidel kapitalo produktivne investicienge. Politika savi kerel infrastruktura. Politika savi kerel buči. Politika savi del le manušenge džanglipe thaj influenca. Politika savi tromal te prioritetisarel. Politika si te kames. Thaj akana trubul o Europa te kamel te ačhel živdo sar industriako kontinento.

Amara generaciako zumaimos

Inke si amen le kompanie. Inke si amen o rodimos. Inke si amen le bučarne, le inženjerura thaj le institucie. Inke si amen e šansa. Numa naj amen biagoreski vrjama.

Svaki fabrika savi na kerel pes kathe kerel pes varekaj aver. Svaki kompanija savi zorasa trubul te barjol ande USA zurarel jekh aver ekosistemo. Svaki strategikano furnizanto savo našol kerel amen maj zavisime. Svako xasardo berš barjarel e distancia.

Ka avel o Europa o than kaj le turisti la lumake džan te dikhen le monumentura la industriake revoluciake? Vaj ka avel pale o Europa o than kaj kerel pes e avindimata? Ka avel e Švedo zadovoljno te arakhel e paramisi pa le bare inženjerura, le kompanie thaj o kerimos le folkhemosko? Vaj ka keras le institucie, le investicie thaj le kompanie pe save le avindutne generacie šaj aven barikane?

Na administrisarasa jekh ruina. Ka keras jekh amalipe. Na ramosa o katalogo le industriake muzeosko. Ka putras le fabrikenke vudara. Ka edukisaras, investisaras, producirisaras thaj eksportisaras. Ka kidas e texnikaki tromalimos la socialna sigurnostasa, o bizniso le demokratikane responsabilitetosa, e themeski zor te kerel le europejake kooperaciasa. Thaj ka keras kado akana.

Ke le Europaske avindimasko nasibo na kerel pes ande le bare alava pa amari barikani historia. Kerel pes ande atelierura. Ande laboratorie. Ande kontrolake sobe. Ande profesionalne škole. Pa le desinoske astalura. Pe kodola bučake thana kaj e avindimata vaj ka kerel pes – vaj ka nakhel pašal amende.

O Europa našti te avel jekh industriako muzeo. E Švedo našti te avel jekh filiala averenge ekonomiengi. Na mangasa jekh than ande avindimata. Ka keras la.

O Europa našti te avel jekh industriako muzeo

O Europa naj jekh industriako muzeo adjes. EU inke sas les jekh višoko balansosko rezultato anda o bikinimos le butjengo pe 128 milijardura euro 2025, majbut ande ximija, mašine thaj vozidura. E problema si kaj džan le neve fabrike, le kompanie thaj le furnizaciake lancura. Eurostat

O res naj korkorutno furnizisarimos ande sa. O res si selektivni industriaki sloboda te keras: e Švedo thaj o Europa trubul te šaj barjaren, finansirin thaj producirin e texnika savi trubul la energiake, la sigurnostake, le lačhe trajoske thaj la ekonomikane slobodimaste.

Planosko realizirimos

Le perše 100 divesa: alosar thaj merin

• Te keras jekh nacionalni industriaki bilansa: save kritikane komponentura šaj keras, save trubul te importisaras thaj kaj si le nasul zavisime furnizantura?
• Te alosaras majbut šov strategikane lancura la molake. Verovatne umala si zorake sistemura thaj zoraki elektronika, avansirime materialura, industriaki robotika, poluprovodnikura thaj telekomunikacia, baterie thaj reciklirimos, vi biotexnika.
• Te das le imar egzistirime Accelerationskontoret jekh sasto mandato te koordiniril o konektisarimos ka e elektrika, le dozvole, o džanglipe thaj e themeski finansirimos.
• Te na das zor projekturenke save naj len funkcionirimi texnika, klientura, proprietarosko kapitalo vaj realistično furnizirimos energiasa. La politikaki buči naj te inkerel bidochaloske projektura živde.

2027: maj sigo decizie thaj o peršo kapitalo

• Te thovas jekh res kaj e decizia trubul te avel ande dešuduj čhon katar e kompletni aplikacia le strategikane industriake projekturenke. E vrjamaki granica si jekh hakaj te les atvedo – na jekh hakaj te les va.
• Te keras jekh profesionalno administririmo švedicko fondo le barjarimasko. O peršo themesko kapitalosko dodatko avela 5 milijardura krune.
• Te mangas majcera duj krune privatno kapitalo svaka themeske riskoske kapitaloske kronake.
• Te les telal publikane narudžbe thaj demonstraciake projektura ande le alosarde lancura la molake. Le mangimata trubul te astaren operacionalni sigurnost, cikno klimatesko semno, šajimos te lačharel pes thaj europejaki furnizaciaki gotovost.

2028–2030: katar prototipo dži ka produkcia

• Te barjaras o fondo dži majbut 20 milijardura krune, numa te le projektura resen le maj anglal thode resura.
• Te labaras 8 milijardura krune demonstraciake instalacienge, pilot-produkciake thaj publikane kinimaske la texnikako savi inke naj la jekh peršo baro klienti.
• Te investisaras 5 milijardura krune ande profesionalni vutčiskola, texnikane edukacie thaj poćindo majdur-edukirimos industriake bučarnenge.
• Te koordinisaras le investicie le EU-eske industriake programurenca, numa te na ramol pes khanči EU-esko love anglal te o finansirimosko decizia si čačes.
• Le kompanie save len ažutimos trubul te sikaven o proprieteto, o privatno kofinansirimos, o energiako trubulipe, e furnizaciaki lanča thaj sar e produkcia vazdel pes ande Švedo vaj EU.

2030–2034: keren europejaki skala

• Te keras buči vas jekh čačutno europejako marketo le kapitalosko, la energiako, le industriake produkturengo thaj le digitalne servicurengo.
• Te thovas zajedničke europejake mangimata pe furnizaciaki sigurnost thaj europejako sadržajo kote o EU-esko hakaj mukhel oda.
• Te barjaras le programura save funkcionirin. Te phandas le ažutimata save na andine produkcia, privatno kapitalo vaj merime texnikaki sposobnosta.
• Te džas pala o propozirimo res la EU-komisiako te vazdel pes la fabrikaciake industriaki rig anda EU-esko BNP katar 14,3 procentura 2024 dži ka 20 procentura 2035. Kado si inke jekh propozičia, na jekh decizirimi legislacia. EU-kommissionen

Koštura

ai-partiet.ai-esko planosko limito 2027–2030

O direktno budžetosko košto avela atunči 14 milijardura krune ande mandatoski perioda, ande proseko 3,5 milijardura krune svako berš. Paše kado thon pes 20 milijardura sar themesko riskosko kapitalo.

Le planirime investicie la Svenska kraftnät pe pašal 215 milijardura krune ande le avindutne deš berš si avri anda kadi kalkulacia. Von našti te ginaven pes sar jekh nevo industriako politikako košto, numa o industriako plano trubul te adaptiril pes pala oda kana thaj kaj si čačes e mrežaki kapaciteta. Svenska kraftnät

Finansirimos thaj prihodura

O fondo le barjarimasko trubul te mangel majcera 40 milijardura krune ande privatno kofinansirimos. Le themeske 20 miljardurenca šaj o fondo anda oda te kerel moguće majcera 60 milijardura ande kompanienge investicie.

O privatno kofinansirimos naj jekh prihodo le themesko.

O them šaj lel palpale o kapitalo pala poćinde krediti, interesoske love, dividende vaj bikinimos proprietaroske rigengo. O rendimento naj džanglo thaj anda oda na ramol pes maj anglal.

Industriklivet si les jekh alokacia pe 653 milionura krune 2026, vi e sa ginadi nivela 2027 thaj 2028. Kadala love šaj ginaven pes numa kana le projektura pheren le kondicie le ažutimaski. Budgetpropositionen för 2026

EU-esko Clean Industrial Deal phenel kaj majbut 100 milijardura euro trubul te mobilizirin pes la europejake uža industriake. EIB-esko TechEU si les o res te mobiliziril 250 milijardura euro dži ka 2027. Kadala si mobilizaciake resura, na sigurne švedickane kontribucie, thaj le programura šaj rigasa te ačhon opral jekh aver. EU-kommissionen, Europeiska investeringsbanken

Le avindutne bučake thana thaj le poreske prihodura si moguće efektura, numa na ginaven pes sar finansirimos anglal te šaj dokazisaren pes.

Kado džanas

• E Švedo rangirisajli sar la lumaki dujto maj inovativno ekonomia 2025. E problema naj atunči o čorripe džanglimasko, numa o komercializirimos thaj e industriaki skala. WIPO
• Kommerskollegium identifikisarda 79 grupi butjengo kaj o švedicko importo sas cikno diversifikirimo thaj e Kina kerelas majbut 70 procentura. Von sas numa 1,3 procentura le grupengo le butjengo, numa jekh korkorutno kritikano komponento šaj ačhavel jekh but maj bari produkcia. Kommerskollegium
• Pala e procena ande Draghi-rapporten, le Europas trubun ekstra investicie pe 750–800 milijardura euro svako berš dži ka 2030. Kado si jekh procena le europejake investiciake trubulipaski, na jekh decizirimi EU-eski alokacia. EU-kommissionen
• EU thaj e Švedo si len imar industriake strategie, programura ažutimange thaj mrežake investicie. E problema si kaj o finansirimos, e elektrika, le dozvole thaj o džanglipe na arakhen pes svako data ande sajek projekto ande sajek vrjama.

Kado na džanas

• Save šov lancura la molake, pala jekh kompletno analiza, den o majbaro švedicko thaj europejako lačhipe.
• Kozom projektura si texnikane thaj komercialne gata.
• Te le privatne investitorura čačes den duj krune svaka themeske kronake.
• Savo rendimento ka lel o themesko fondo.
• Kozom EU-esko finansirimos den le švedickane projekturenke.
• Le avindutne cenura la elektrikake thaj e ekzaktno vrjama le neve mrežake konektimoski.
• Kozom bučake thana thaj poreske prihodura kerel o programo.

Decizia akana

Ando 2027 putrel pes jekh peršo limito pe 8 milijardura krune:

• 5 milijardura ande themesko kapitalo le barjarimasko
• 2 milijardura edukaciake, demonstracienge thaj le perše narudžbenge
• 1 miljarda industriake bilansake, koordinirimaske le dozvolengo thaj palal-dikhimaske

O ačhilo kapitalo mukhel pes etapenca pala nezavisno kontrola. Svako projekto trubul te šaj atvedel pe štar pučimata: Si e texnika? Si o klienti? Si e energia? Thon le proprietarura peske love?

Trubul te priznajisaras o bidžanglipe bi te labaras les sar bahana te na keras khanči. Le Europas na trubul te kerel sa. Numa o Europa trubul te šaj kerel so trubul amare slobodimaste.